Wszystko, co musisz wiedzieć o trójpunktowym układzie zawieszenia

Ewa Nowak-Czaplicka|5 min. – czas czytania

Elementy łączące i sprzęgające to klucz do pełnej kontroli nad osprzętem Twojego ciągnika. Łącznik górny zwany czasem centralnym lub śrubą rzymską i dwie dźwignie dolne razem tworzą trójpunktowy układ zawieszenia (TUZ). Łącznik górny, regulowany i solidny, podtrzymuje ciężar narzędzia, umożliwiając łatwe podnoszenie i opuszczanie zarówno w położeniu transportowym, jak i roboczym. Połączenia są stosowane z przodu lub z tyłu ciągnika. Sterowanie odbywa się za pomocą układu hydraulicznego, co sprawia, że nawet największe narzędzia poruszają się płynnie, precyzyjnie i bez wysiłku. Skoro wszystkie elementy zostały zaprojektowane do bezawaryjnej pracy, co może pójść nie tak? Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę i 


Po pierwsze przy wyborze rodzaju sprzęgu i elementów połączeniowych należy wziąć pod uwagę szereg aspektów dostosowanych do swoich potrzeb. Na przykład:

  1. Kategoria zaczepu TUZ/Wymiary
  2. Zakres pracy łącznika górnego


Kategoria zaczepu TUZ/Wymiary

Istnieje pięć kategorii rozmiarów zaczepów trzypunktowych. Kategoria 0 i 1 odnosi się głównie do małych ciągników ogrodniczych, natomiast 2, 3 i 4 do ciągników typowo rolniczych. Wybór odpowiedniego rozwiązania zależy od mocy posiadanego ciągnika lub wymiarów połączeń agregowanego sprzętu. Im wyższa kategoria, tym mocniejsze dźwignie i łącznik górny oraz grubsze sworznie. Dzięki temu mogą wytrzymać większe siły. Trzeba też pamiętać, że kategorie łączników górnych mają inne wymiary niż te dźwigni dolnych. Poniższa tabela i wykres mogą być pomocne w dokonaniu właściwego wyboru w zakresie części łączących i sprzęgających. 


Tabela parametrów 3-punktowego układu zawieszenia

Łączniki górne starszych modeli ciągników są zazwyczaj wyposażone w końcówki oczkowe (np. Ursus C-360). Nowsze modele są często wyposażone w końcówki przegubowe i hakowe, które muszą być używane w połączeniu z odpowiednią kulą. Otwór w kuli łącznika powinien pasować do średnicy sworznia podłączanego narzędzia (b). 


Zakres pracy łącznika górnego

Łączniki górne czy to klasyczne (rozkręcane), czy tez hydrauliczne mają różne zakresy pracy, tzw. długość robocza minimalna i maksymalna. Warto o tym pamiętać przed zakupem, aby nie okazało się, że łącznik jest zbyt krótki lub zbyt długi na potrzeby wykonywanej pracy z danym urządzeniem agregowanym. Na gwincie końcówek łącznika powinien być wytoczony rowek, do którego możemy maksymalnie je rozkręcić. Jeżeli takiego rowka nie ma, trzeba pamiętać o tym żeby przynajmniej 1/3 gwintu była zawsze wkręcona w rurę łącznika, aby zapobiec ryzyku zerwania gwintu podczas pracy.


Jaki łącznik wybrać: hydrauliczny, czy manualny?

Hydrauliczny łącznik górny 

Korzyści są dość proste: hydrauliczny łącznik górny umożliwia szybszą i wygodniejszą regulację kąta i wysokości roboczej przystawki. Dzięki bardziej zaawansowanemu technicznie produktowi możliwe jest dokonywanie wszelkich regulacji bez konieczności opuszczania fotela w ciągniku. Hydrauliczne łączniki górne są siłą rzeczy droższe od swoich klasycznych mechanicznych odpowiedników, ale większość rolników docenia oszczędność czasu, wysiłku i często frustracji, które są częścią ich życia zawodowego. Im cięższa przystawka, tym trudniej dokonać regulacji manualnej łącznika górnego. Łącznik hydrauliczny nie wymaga wysiłku. Jeśli łącznik górny wyposażony jest w hak, wykwalifikowany operator może zwykle podłączyć się do maszyny, czy przystawki nawet bez opuszczania fotela kierowcy. 

To, ile czasu, a co się z tym wiąże – pieniędzy – zaoszczędzisz, korzystając z układu hydraulicznego celem dostosowania położenia różnych urządzeń, zależy od charakteru wykonywanej pracy. Na przykład glebogryzarka przystosowana do rozdrabniania i wyrównywania gruntu będzie wymagała wielu dość dokładnych regulacji, które należy wykonywać w częstych odstępach czasu. Ręczne wprowadzanie tych korekt jest niezwykle czasochłonne i niewygodne. Z pewnością każda praca w gospodarstwie, a nawet na budowie, która wymaga powtarzających się częstych, dokładnych regulacji położenia, będzie znacznie szybsza dzięki zastosowaniu hydraulicznego łącznika górnego. 


Jak działa łącznik górny typu manualnego?

Na każdym końcu siłownika łącznika górnego, znajdują się końcówki. Jeden koniec mocowany jest do ciągnika, drugi do maszyny - przystawki. Wszystkich regulacji położenia klasycznego manualnego łącznika górnego dokonuje się oczywiście ręcznie obracając rurą łącznika w jedną lub druga stronę za pomocą sworznia lub grzechotki. Możesz wybrać łącznik górny dostosowany specjalnie do Twojego ciągnika, składany z elementów lub zdecydować się na łącznik gotowy, standardowy. Będzie także trzeba określić odpowiednie typy końcówek i ich kategorie dla każdego końca.  

 

Jak działa hydrauliczny łącznik górny?

Hydrauliczne łączniki górne działają w podobny sposób, można jednak ich długość, jak sama nazwa mówi, regulować hydraulicznie. Niektóre wyposażone są także w zawory zwrotne, które pomagają stabilizować ich pozycję. Podobnie jak w przypadku klasycznych łączników górnych, musisz wybrać odpowiednie końcówki. Od strony ciągnika jest to zazwyczaj końcówka kulista lub końcówka przegubowa, przy czym ta druga zapewnia większy zakres ruchu. Na końcu przystawki zwykle będziesz potrzebować końcówki kulowej zamkniętej lub haka, który jest dużo lepszym rozwiązaniem. 

 


Jak wybierać hydrauliczne łączniki górne? 

Przy wyborze hydraulicznego łącznika górnego należy wziąć pod uwagę wiele czynników. 

  1. Pierwszym ważnym aspektem jest moc ciągnika.
    Najpopularniejsze w Polsce, te o mocy do około 100 KM/74 kW najczęściej wymagają hydraulicznego łącznika górnego kategorii 2. Mocniejsze to już łączniki górne kategorii 3 i 4. Wraz ze wzrostem mocy ciągnika, górny łącznik jest poddawany większym siłom, w zależności od rozmiaru i wagi dołączonych narzędzi. Oznacza to, że górny łącznik musi być mocniejszy, aby wytrzymać te zwiększone obciążenia. Ciągnik o mocy do około 75 kW będzie wymagał łącznika górnego kategorii 2, o średnicy cylindra około 70 mm. Dla mocy od około 75 kW do 135 kW, łączniki górny kategorii 3 o średnicy cylindrów około 80-90 mm spełnią swoją rolę. W przypadku ciągników o mocy od około 136 kW i wyższych, należy wybrać łącznik górny kategorii 4, ze średnicą cylindra około 120 mm. 
  2. Drugą kwestią jest rodzaj mocowania po stronie ciągnika.
    Jeśli górny łącznik ma pracować głównie w pozycji pionowej, bez dużych odchyleń w płaszczyźnie poziomej, zwykle wystarczy klasyczny przegub kulowy. Coraz częściej jednak, dla uzyskania większej elastyczności pracy, rolnicy wybierają końcówki przegubowe. Daje to siłownikowi większą swobodę ruchu podczas pracy, dzięki czemu końcówka, czy łącznik nie ulegnie uszkodzeniu podczas manewrów zestawem.  
  3. Trzecią kwestią jest rodzaj końcówki po stronie maszyny. 
    Najczęściej stosuje się końcówki hakowe, ze względu na ich funkcjonalność i łatwość podłączenia. Innym rodzajem jest klasyczna końcówka oczkowa. Zawsze też należy zadbać o wystarczającą swobodę ruchu w górnym lub dolnym położeniu połączenia.

    Sprawdź średnicę mocowania sworznia łącznika górnego po stronie ciągnika i maszyny. 19 mm to kategoria 1, 25,4 mm to kategoria 2, 32 mm to kategoria 3 i 45 mm to kategoria 4. Średnice otworów w kulach są nieco większe, aby zapewnić łatwy montaż. Następnie zweryfikuj minimalną i maksymalną długość roboczą, aby zapewnić bezpieczną i optymalną pracę. Jest ona mierzona w milimetrach pomiędzy środkami dwóch punktów mocowania. 

Na co jeszcze zwrócić uwagę?

Czy brany przez Ciebie pod uwagę łącznik górny posiada zawór zwrotny, dzięki czemu możliwe jest hydrauliczne zablokowanie położenia? Czy łącznik górny jest wyposażony w pełny zestaw węży hydraulicznych? Warto zauważyć, że zestawy węży znakowane logo Kramp są zawsze wyposażone w uniwersalne szybkozłączki, aby przyspieszyć proces ich montażu. 

 


Materiały, jakość i malowanie

Każdy operator ciągnika chce, aby kluczowe podzespoły były wykonane z wysokiej jakości materiałów. Możesz polegać na markach premium i na sprawdzonej marce Kramp. Części Kramp są produkowane z doskonałych materiałów poddawanych fachowej obróbce z zastosowaniem najwyższej klasy procesu hartowania i perfekcyjnie wykończone. Produkty z serii Kramp Black Line doskonale nadają się do ciężkiego i intensywnego użytkowania, a dodatkowo są pokryte specjalną powłoką elektroforetyczną (ED). Oznacza to, że zostały one poddane procesowi elektrostatycznemu z użyciem dodatnio i ujemnie naładowanych części. W procesie powlekania części są zanurzane w specjalnej kąpieli. Poprzez wykorzystanie energii elektrycznej naładowane dodatnio cząsteczki farby przyczepiają się do powierzchni metalu, zapewniając doskonałą przyczepność i tworząc wysoce odporną na zarysowania powłokę, która zapewnia maksymalną ochronę przed korozją. Powłoka ED zapewnia co najmniej siedmiokrotnie większą ochronę niż tradycyjna galwanizacja.

1 = ramię podnoszące, 2 = łącznik górny, 3 = mocowanie na ciągniku, 4 = siłownik podnoszący, 5 = wieszak, 6 = ramię dźwigni dolnej, 7 = kula dźwigni dolnej



Chcesz wiedzieć więcej? 

Jeśli nie masz pewności co do technicznych aspektów wyboru odpowiednich hydraulicznych łączników górnych do ciągnika lub maszyn rolniczych, najlepiej porozmawiaj z ekspertem. Skontaktuj się ze Specjalistą ds. Produktów ,aby uzyskać fachową poradę.

Jeśli jesteś klientem Kramp wymienione produkty kupisz na www.kramp.com. Jeśli jesteś klientem detalicznym znajdziesz je w u dealerów Kramp oraz w sieci sklepów Powered by Kramp.


Udostępnij
Ewa Nowak-Czaplicka

Autorem artykułu jest

Ewa Nowak-Czaplickaewa.nowak-czaplicka@kramp.com